Hooggevoeligheid en angst: hoe hangen ze samen?
Je voelt alles intens. Een drukke dag, een volle supermarkt, de stemming van anderen: het komt allemaal binnen, en aan het eind van de dag ben je leeg. Soms slaat die overprikkeling om in onrust of angst, en vraag je je af of er iets mis is met je. Dat is niet zo. Grote kans dat je hooggevoelig bent.
Hooggevoeligheid is geen aandoening, maar een karaktertrek: je neemt prikkels intenser en dieper waar dan de meeste mensen. Dat is op zichzelf geen probleem. Wel kun je sneller overprikkeld raken, en als daar oude onzekerheid of angst onder zit, kan dat je uitputten. In dit artikel lees je hoe hooggevoeligheid en angst samenhangen, en wat je eraan kunt doen.
Wat is hooggevoeligheid?
Hooggevoeligheid betekent dat je zenuwstelsel prikkels sterker en dieper verwerkt. Je merkt subtiele dingen op die anderen ontgaan, je voelt sferen sneller aan, en je denkt vaak diep over dingen na. Naar schatting is een op de vijf mensen hooggevoelig, en het komt bij mannen en vrouwen even vaak voor.
Belangrijk: het is geen stoornis en geen zwakte. Het is een karaktertrek met mooie kanten, zoals inlevingsvermogen, creativiteit en oog voor detail. Maar het heeft ook een keerzijde: je raakt sneller overprikkeld.
Waarom hooggevoeligheid en angst samen kunnen gaan
Hooggevoeligheid is niet hetzelfde als angst. Maar ze kunnen elkaar wel versterken, op twee manieren.
Ten eerste door overprikkeling. Als er te veel prikkels binnenkomen en je krijgt geen kans om te herstellen, raakt je systeem overbelast. Dat kan voelen als onrust, spanning of zelfs paniek, terwijl er geen echt gevaar is.
Ten tweede door oude ervaringen. Veel hooggevoelige mensen kregen als kind te horen dat ze te gevoelig, te druk of te veel waren. Dan ontstaat al vroeg het gevoel dat er iets mis is met je. Die onzekerheid kan zich vastzetten en later als angst naar boven komen.
Hoe het je dagelijks leven raakt
- Je bent snel moe van drukte, geluid of veel mensen
- Je hebt meer tijd nodig om te herstellen dan anderen
- Je voelt de stemming van anderen sterk aan en neemt die soms over
- Je piekert of ligt 's nachts wakker van indrukken van de dag
- Je voelt je soms anders, of niet begrepen
Veelvoorkomende misverstanden
"Je bent gewoon te gevoelig." Hooggevoeligheid is geen tekort, maar een manier van waarnemen. Het is niet iets om af te leren.
"Je moet een dikkere huid kweken." Je kunt je gevoeligheid niet wegtrainen, en dat hoeft ook niet. Het gaat erom er goed mee te leren omgaan.
"Het is een stoornis." Nee. Het is een karaktertrek. Wel kan de overprikkeling of de angst die eromheen ontstaat om aandacht vragen.
Wat je zelf alvast kunt doen
Neem herstelmomenten serieus. Jouw systeem heeft meer rust nodig na drukte. Dat is geen luxe, maar noodzaak.
Bewaak je grenzen. Je hoeft niet elke prikkel of elke sociale afspraak aan te gaan. Kiezen mag.
Wees mild naar jezelf. Je bent niet te veel. Je verwerkt de wereld gewoon intenser.
Slaat de overprikkeling regelmatig om in angst of paniek, of beperkt het je leven, bespreek dat dan met je huisarts. En zit er onder de gevoeligheid een oud gevoel van "ik ben te veel", dan kan begeleiding helpen om dat te verzachten.
Hoe regressietherapie hiernaar kijkt
Regressietherapie is niet bedoeld om je gevoeligheid weg te halen, want die hoort bij je. Waar het wel bij kan helpen, is de oude onzekerheid die er soms onder zit: het gevoel dat er iets mis is met je omdat je anders bent. We zoeken de ervaring op waarin dat gevoel ontstond, zodat het je niet meer hoeft te sturen.
Cliënten beschrijven dat ze zich daarna vrijer voelen om hooggevoelig te zijn, met minder angst en meer rust. Ik presenteer dat als ervaring, niet als gegarandeerd resultaat. We werken in jouw tempo, en jij houdt de regie.
Wil je hier meer over lezen, kijk dan op Regressietherapie bij angst en paniek, of lees eerst de uitleg op Wat is regressietherapie.
Wat is hiervan onderbouwd?
Dat sommige mensen prikkels intenser verwerken, is onderzocht en wordt in de wetenschap sensorische verwerkingsgevoeligheid genoemd. Hoe hooggevoeligheid precies samenhangt met angst verschilt per persoon. De manier waarop regressietherapie werkt met de onzekerheid eronder, is gebaseerd op ervaring uit de praktijk, en zo benoem ik het ook.
Veelgestelde vragen
Is hooggevoeligheid een stoornis? Nee. Het is een karaktertrek, geen aandoening. Wel kan de overprikkeling of angst eromheen om aandacht vragen.
Kan ik van mijn hooggevoeligheid afkomen? Nee, en dat is ook niet het doel. Het gaat erom er goed mee te leren omgaan en de onzekerheid eronder te verzachten.
Waarom raak ik zo snel overprikkeld? Omdat je zenuwstelsel prikkels intenser verwerkt. Met genoeg herstel en goede grenzen kun je overprikkeling beter voorkomen.
Samengevat
Hooggevoeligheid is een karaktertrek, geen stoornis. Je verwerkt prikkels intenser, waardoor je sneller overprikkeld kunt raken. Dat kan omslaan in onrust of angst, zeker als er een oud gevoel van "ik ben te veel" onder zit. Regressietherapie haalt je gevoeligheid niet weg, maar kan wel helpen die onzekerheid te verzachten. Zo kun je vrijer en rustiger hooggevoelig zijn.
Meer weten?
Herken je jezelf hierin? Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek. We bespreken je situatie en je kijkt zelf of dit bij je past.
