Bestaat er bewustzijn na de dood?

"Besta ik nog, als mijn lichaam er niet meer is?"

Die vraag hoor ik vaker dan je misschien denkt. Niet als filosofisch vraagstuk, maar heel persoonlijk. Na het overlijden van een dierbare. Na een eigen ervaring tijdens een operatie of ongeluk. Of gewoon omdat je ouder wordt en er meer over gaat nadenken.

Ik geef je in een sessie geen kant-en-klaar antwoord op deze vraag. Dat kan ook niemand. Maar ik vind het belangrijk dat je weet wat er wél is onderzocht, en wat niet. Zodat je zelf een beeld kunt vormen, in plaats van te moeten kiezen tussen "het is allemaal toeval" of "het is allang bewezen."

Wat cardioloog Pim van Lommel ontdekte

Je kent de term waarschijnlijk: een bijna-doodervaring. Een tunnel, een licht, een gevoel van vrede. Soms contact met iemand die al is overleden.

De Nederlandse cardioloog Pim van Lommel onderzocht dit serieus. Hij volgde 344 mensen die een hartstilstand hadden overleefd. Ongeveer 1 op de 5 rapporteerde zo'n ervaring.

Wat zijn onderzoek bijzonder maakt: hij volgde deze mensen vooraf, niet achteraf. Hij wist dus niet van tevoren wie wel of geen ervaring zou krijgen. En hij vond iets opvallends: zuurstoftekort alleen verklaart niet waarom de een een heldere ervaring had en de ander niet.

Belangrijk om te weten: Van Lommel zegt niet dat hiermee bewezen is dat er een leven na de dood bestaat. Hij zegt: hier is iets dat we nog niet volledig begrijpen. Dat is een belangrijk verschil, en een verschil dat ik zelf ook aanhoud.

Wat neurochirurgen zien op de operatietafel

Los van bijna-doodervaringen is er nog iets anders opvallends. Neurochirurgen die duizenden hersenoperaties deden, zien dingen die lastig te verklaren zijn als bewustzijn puur een product is van hersencellen.

Een paar voorbeelden:

• Patiënten van wie de twee hersenhelften zijn losgekoppeld (bij ernstige epilepsie) blijven zich na de operatie ervaren als één persoon. Niemand voelt zich in tweeën gesplitst.
• Kinderen die een halve hersenhelft moeten missen, groeien in veel gevallen op tot volwassenen met taal, humor en een eigen persoonlijkheid.
• De bekende neurochirurg Wilder Penfield prikkelde tijdens meer dan 1100 operaties de hersenschors met een elektrode. Patiënten bewogen dan hun arm, maar zeiden steevast: "Dat deed ik niet, dat deed u."

De Amerikaanse neurochirurg Michael Egnor beschrijft dit soort observaties in zijn boek The Immortal Mind (2025), na meer dan zevenduizend operaties.

Egnor is neurochirurg, en zijn observaties uit de operatiekamer zijn waardevol. Maar in zijn boek trekt hij ook conclusies die veel verder gaan: over God, over de ziel, over kunstmatige intelligentie. Die conclusies volgen niet uit wat hij op de operatietafel zag. Dat is zijn persoonlijke, christelijke overtuiging die hij eroverheen legt. Van Lommel blijft dichter bij zijn eigen data.

Voor mij als therapeut gaat het niet om wat iets in het algemeen betekent, maar om wat het voor jou persoonlijk betekent. Het is jouw proces.

Wat dit voor jou kan betekenen

Regressietherapie bewijst niet dat er een leven na de dood bestaat, of dat reïncarnatie echt is. Dat is ook niet het doel.

Wat we wel doen: we werken met de beelden, gevoelens en herinneringen en het lichaamsgeheugen die in een sessie naar boven komen. Of dat nu een symbolische verwerking is van iets uit dit leven, of ervaren wordt als een herinnering aan een vorig leven, maakt voor het effect van de sessie geen verschil.

Hans TenDam, oprichter van het Tasso Instituut waar ik zelf ook ben opgeleid, en Roger Woolger zeggen dit al decennia: de waarde van een sessie zit in wat het met je doet, niet in of het letterlijk zo gebeurd is. Pieter Wieringa en Michael Newton werken vanuit diezelfde voorzichtigheid.

Meer weten over hoe zo'n sessie eruitziet? Lees hoe regressietherapie werkt.

Veelgestelde vragen

Is er bewijs voor een leven na de dood? Nee. Er is wel serieus onderzoek dat laat zien dat bijna-doodervaringen echt zijn en niet simpel te verklaren zijn. Dat is iets anders dan bewijs voor een leven na de dood.

Wat is het verschil tussen een bijna-doodervaring en wat er in een regressiesessie gebeurt? Een bijna-doodervaring overkomt je, meestal in een medisch kritieke situatie. Een ervaring in een sessie ontstaat begeleid, met een therapeutisch doel. Beide raken hetzelfde thema, maar de context is anders.

Moet ik geloven in reïncarnatie om baat te hebben bij een sessie? Nee. Ik werk met wat er naar boven komt, of je dat nu ziet als symbool of als herinnering. Het effect zit in de verwerking, niet in je overtuiging.

Je hoeft het niet zeker te weten

Je hoeft niet te kiezen tussen "het is toeval" en "het is bewezen." Er is ruimte om nieuwsgierig te blijven naar wat onderzoek laat zien, en tegelijk in een sessie te werken met wat er in jou naar boven komt.

👉 Loop je zelf met vragen over leven, dood of een vorig leven, en wil je daar in een veilige setting mee aan de slag? Plan een gratis kennismakingsgesprek en ontdek wat een sessie voor jou kan betekenen.

Wil je eerst ervaren hoe dat voelt? Download de gratis regressiesessie.

Jenny de Rooy, regressietherapeut in Den Haag. Opgeleid aan het Tasso Instituut.